insights

Buwan Ng Wika

Mag binisaya ko (akong sarili na bisaya, kay dili kaayo ko swito sa lawum na bisaya) ‘ron tungod kapansin ko na wa dyuy gagamit ug binisayang lengguwahe kung mu selebrar ta ug Buwan Ng Wika o bisag unsa pana na selebrasyon bahin saatong nasud. 

Karong agosto, naay paabutay na pesta bahin sa pag hatag ug maayong dungog saatong karaang kalampusan na nag bag-o saatong kaugmaon. Kung wa ni nahitabo, ambot nalang kung asa ta padulong karon.

Tagaan tamog gamay na historya bahin sa saunang kahimtang. Duha atong opisyal na lengguwahe: Pilipino ug Espanyol. Tungod ni sa pagpuyo sa mga Espanyol saatong nasud na nakatuon pud ta sailang kultura ug ilang sinultian. Pero, nangahawa sila tong ni abutay na ang mga Americano. Mao nang karon, nabag-o atong lengguwahe: Pilipino ug Ingles. Mga 170 ka buok atong sariling lengguwahe (na ginatawag na Pilipinong Lengguwahe), pakapin isa tungod nahalo na ang ingles saatong pag sinultian.

Sa ka nindot saatong daybersidad, kapangutana dyud ko kung ngano Ingles dyud ang ginatagaan ug importansya kesa sa lain. Ngano mas brayt paka paminawon kung mag iningles ka kesa mu sturya ka saimong kinsanayan na lengguwahe? Kahibawo ko na dako ang imong tsansa na makasulod ka ug bisag asa na trabaho kung maayo pud ka mu ingles, pero karon, murag mas ginagamit nila ang Ingles aron makit-an dyud kung brayt ka o di.

Sa akong eskwelahan sauna, masuko sila kung musturya mi ug binisaya. Mas arang ra kung mag tinagalog pa pero murag ang palabas ani kay mas lamang ang Tagalog na lengguwahe ug mas lamang pa dyud ang Ingles kumpara saamong sinultihan. Mao nang maguol ko maminaw sa mga bata na grabe ka maayo mag iningles na di na kasabot ug binisaya o unsa pana na pilipinong lengguwahe. Mura silag mga dayuhang gapuyo diri pero wa pa dyud kagawas sa laing nasud.

Naa tay stigma bahin sa laing-laing lengguwahe. Dili dapat ing-ana kay kita ra na nasud ang maka sturya ug ing-ani. Kung atong iwala atong pagsturya ug Binisaya, dako kaayog tsansa na ma wa na ni sa tanan hangtod ma tagaan siya label na extinct language. 

Kung di mo mutuo saako na naay extinct language, pag tanaw mo ug bidyo na naay usa ka tigulang na matud pa nila siya nalang ang tao na makasturya ato. Dili na kasabot ang tanan. Pila ka tuig na nilabay, namatay siya. Mao nang nawa na ang ilang lengguwahe hangtod sa kahangturan. 

Mao nang tangkilikon ang sariling atoa. Ayaw ikaulaw imong sinultihan kay nindot siya paminawon, pareha sa sa tanang lengguwahe sa kalibutan. Parte na saimong pagkatao. Dili dapat iwa.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s